True
Informatief.TV - TV kijken via internet, de beste Informatieve tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Privacy & Cookies  

Kruispunt - Alle afleveringen
Kruispunt
Kruispunt: Leraar als reddingsboei

De scholen zijn weer begonnen. Gehoopt werd dat er 'gewoon' les kon worden gegeven, maar niets is minder waar: corona beheerst nog steeds ons leven. Aan het begin van het nieuwe schooljaar volgt Kruispunt drie docenten en hun leerlingen bij het uitvoeren van hun vitale beroep in deze hectische tijd. Docent Juriaan besloot een kwetsbare leerling een veilig thuis te geven, in eigen huis. Ook leraar Thom werkte non-stop om in contact te blijven met zijn leerlingen. Bij veel leraren kwam er tijdens de coronacrisis een onvermoede kracht vrij, terwijl ze het al zwaar hebben: Grote klassen, veeleisende kinderen, nog veeleisender ouders. Nu werd voor iedereen zichtbaar hoe vitaal hun rol is. Aan het begin van het nieuwe schooljaar staan leraren voor misschien wel de spannendste fase in hun loopbaan: wat zal de herfst brengen? Een reportage over de bevlogenheid van leraren en hun onmisbare rol voor kwetsbare kinderen.



Kruispunt
Kruispunt: Hartenkreet uit de zorg

Nog nauwelijks bekomen van de coronacrisis, maken artsen en verpleegkundigen in Nederland zich alweer op voor een mogelijke tweede golf. Het aantal besmettingen loopt op en deskundigen waarschuwen: als het zo doorgaat komt die er, mogelijk al in september. Kruispunt volgt zorgmedewerkers die na de vakantie hun werk weer oppakken. Zijn ze klaar voor een tweede golf? Ic-verpleegkundige Mirjam Kok, verpleegkundige en FNV-kaderlid Marjan Lommerse en wijkverpleegkundige Justin van der Lans weten: als die tweede golf er komt dan zetten ze hun schouders er toch weer onder, bijgekomen of niet. Patiënten laat je niet in de steek. Maar intussen steekt het dat een wetsvoorstel om zorgmedewerkers structureel beter te belonen tot drie keer toe werd afgestemd door de coalitiepartijen. Begin september wordt er dan ook actie gevoerd om het applaus voor de zorg om te zetten in klinkende munt. Marjan Lommerse reist naar Den Haag, waar ze een hartenkreet voor de politiek naar het Binnenhof brengt.



Kruispunt
Kruispunt: Failliet door corona

De eerste coronafaillissementen zijn inmiddels een feit, maar de grote golf moet nog komen. Somberheid en angst overheersen in ondernemend Nederland, blijkt uit CBS-onderzoek: bijna de helft van de 1,8 miljoen bedrijven in Nederland vreest een faillissement als de crisis nog lang aanhoudt. Faillissementsexperts denken dat er in ieder geval zo'n 150.000 bedrijven gaan omvallen. Kruispunt laat drie ondernemers aan het woord die door de coronacrisis in grote problemen kwamen. Ria en Pieter Thelen staan aan het hoofd van modecentrum Thelen in Limburg. Na 143 jaar sluit het familiebedrijf de deuren. Met een grote faillissementsverkoop ('Buy-Bye') nemen ze afscheid van hun vaste klanten. Siebe Pel maakte zijn jongensdroom waar met de oprichting van Bus & Coach Trade BV, maar corona legde de handel in tweedehandsbussen stil. In een lege bedrijfshal vertelt hij over zijn toekomstplannen. 'Vooruit is de weg', is zijn levensmotto; ondanks zijn faillissement zit hij niet bij de pakken neer. 'Al voeg ik er nu wel aan toe: 'Armoede houdt me netjes.' En Hellen Vyant, eigenaresse van een schoonheidssalon, kon tot haar grote blijdschap op 12 mei weer open, maar ligt wakker van de schulden die ze door de coronacrisis heeft opgebouwd. 'Ga ik het redden? De onzekerheid over de toekomst voelt soms als een strop om mijn nek.' De drie ondernemers praten over hun financiële zorgen, het afscheid van hun bedrijf en de vraag: hoe nu verder?



Kruispunt
Kruispunt: De keuze van Kemp

Kruispunt staat op Tweede Pinksterdag in het teken van het afscheid van presentator Wilfred Kemp. Elf jaar lang was hij het gezicht van het tv-programma, waar hij ooit als redacteur begon en ook als verslaggever werkzaam was. In deze uitzending blikt hij terug, met een selectie van mooie, ontroerende en historische fragmenten uit het afgelopen decennium. Het beste van Kruispunt, waarin zingeving, geloof en maatschappelijke relevantie samenkomen. In deze uitzending onder andere aandacht voor 'De weg naar Santiago', waar Wilfred Kemp verhalen optekende van pelgrims, mensen onderweg, die om uiteenlopende redenen hun leven even op de pauzeknop zetten. 'Om ver van huis dichter bij zichzelf te komen', luidde de tekst waarmee hij de uitzendingen aankondigde. Natuurlijk ook veel aandacht voor de historische momenten waarop Wilfred voor Kruispunt in Rome was: het conclaaf dat in 2013 kardinaal Bergoglio uit Argentinië tot paus koos, het vertrek van paus Benedictus XVI uit Vaticaanstad, De eeuwige stad, het Pietersplein, waar het gevoel bij een wereldkerk te horen bij hem altijd sterk aanwezig is. Meermalen maakte Kruispunt uitzendingen over complexe ethische onderwerpen als voltooid leven. Kemp: 'Daarbij willen we een moreel kompas zijn. Niet om aan te geven hoe je erover zou moeten denken, maar door er vanuit onze traditie vragen bij te stellen.' Een hoofdstuk apart vormen de Kruispunt-uitzendingen met nabestaanden en slachtoffers van rampen, waarin de veerkracht van mensen steeds op indrukwekkende wijze naar voren komt. Dat was zo na de vliegramp met de MH17 en is nu weer zo, bij de huidige coronacrisis. 'Die uitzendingen zijn een ode aan de veerkracht van mensen en willen ook troost bieden, door hen te zien, te horen en de namen van hun overleden dierbaren te noemen en te vereeuwigen in ons programma.'



Kruispunt
Kruispunt: Duivelse dilemma's in verpleeghuizen

De eenzaamheid in verpleeg-en verzorgingshuizen is bijna tastbaar. Is er sprake van een stille ramp? Kruispunt legt een maand lang de dilemma's binnen en buiten het verpleeghuis Simeonshof in Erp vast. Op 6 maart werd de eerste coronapatiënt in Brabant geconstateerd. Erp was een van de eerste brandhaarden. Vanaf dat moment ging het heel snel. Verpleeghuizen sluiten hun deuren voor bezoekers. Volgens Carla Jansen, vrijwilligerscoördinator en activiteitenbegeleidster, is het ingeslagen als een bom. 'Je voelt je zo machteloos. Zo heeft mevrouw Verbruggen na 61 jaar huwelijk geen afscheid kunnen nemen van haar man. De enige mogelijkheid was om de rouwstoet langs het verzorgingstehuis te laten rijden, zodat ze vanachter haar raam een laatste groet kon brengen.' Sinds kort heeft BrabantZorg een ethische commissie om dit soort schrijnende situaties te behandelen. Zij staan voor duivelse dilemma's. Mevrouw Verbruggen wil bijvoorbeeld graag het graf van haar man bezoeken. Zou ze hier toestemming voor krijgen? Alice Bremmer is geestelijk verzorger voor Brabantzorg in Simeonshof en ondersteunt verzorgenden en bewoners in deze crisis. 'In pauzes praten we over wat het nu zo zwaar maakt. Het zwaarste is dat je eigenlijk niet weet hoe lang het nog gaat duren.' De rol van geestelijke verzorger lijkt nog nooit zo duidelijk. Hartverwarmend zijn de initiatieven van verzorgenden en familieleden, en dorpsbewoners komen met creatieve initiatieven om de bewoners van Simeonshof, ondanks afstand, een gevoel van geborgenheid te geven. Zo kunnen bewoners nu achter glas bezoek ontvangen in het 'Flexhotel'. Vrijwilligers staan de hele dag klaar om deze ontmoetingen in goede banen te leiden. Kruispunt over de emotionele gevolgen van het leven in een verpleeghuis tijdens de coronacrisis.



Kruispunt
Kruispunt: IC-Trauma in coronatijd

Je overleeft de ic, maar dan? Voor veel mensen klinkt het als een moment om opgelucht adem te halen, maar naar schatting zo'n 70% van de mensen die langdurig op een ic ligt, lijdt aan het Post Intensive Care Syndroom, afgekort PICS. In Kruispunt aan het woord: voormalig ic-patiënten, zorgverleners en Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, over de periode na opname. Een ic-opname is ontzettend ingrijpend, weet Marianne Brackel, voorzitter van patiëntenorganisatie IC Connect. Zelf lag ze op de ic ten gevolge van ernstige longbloedingen. 'Het is levensveranderend.' Ook Andrea worstelt sinds 2018 met zware klachten. 'Deze hele coronacrisis brengt weer veel oud zeer naar boven. Je hoort die piepende geluiden op tv en bent weer terug in de tijd. Ik herken ook zo het isolement, eigenlijk leef ik daar al anderhalf jaar mee.' Al jaren wordt er onderzoek gedaan naar de gevolgen van langdurige ic-opname. Pas in 2018 werd PICS officieel erkend. Het syndroom is een verzameling van heel verschillende, ernstige klachten. Lichamelijk worden mensen vaak niet meer de oude, maar ook cognitief en psychisch gaat het niet goed met deze ex-ic-patiënten. In 2012 en 2015 maakte Kruispunt hier al specials over. In deze bijzondere tijd een update, want gelukkig is er ook veel verbeterd. Margo van Mol, ic-verpleegkundige en psycholoog, is nauw betrokken bij de nieuwe ontwikkelingen rondom ic-trauma's. Ook zij ziet hoeveel impact een langdurige opname op alle de betrokkenen heeft. De afgelopen jaren is er al wel veel kennis vergaard. 'We weten inmiddels bijvoorbeeld dat het heel belangrijk is om zo snel mogelijk met fysiotherapie te beginnen en psychosociale ondersteuning te geven.' Ondanks dat er veel nieuwe kennis en initiatieven zijn, zien we op dit moment op de ic-afdelingen uitzonderlijke werkomstandigheden. Ic-verpleegkundige Hans Vlake en Mirjam Kok geven een inkijkje in hun werk op de ic-afdeling.



Kruispunt
Kruispunt: Marga in de zorg

Zangeres Marga Bult (63) pakt haar oude beroep van verpleegkundige weer op en verzorgt in Brabant coronapatiënten. Kruispunt volgde haar de afgelopen weken. Ze vierde grote successen met de meidengroep Babe en deed in 1987 voor Nederland mee aan het Eurovisie Songfestival. Weinigen wisten dat ze voor haar zangcarrière als verpleegkundige werkzaam was. Marga gaat tijdens de coronacrisis na bijna veertig jaar in een zorghotel in het Brabantse Uden werken. Marga legt uit waarom ze deze beslissing heeft genomen. 'Ik heb altijd heimwee gehad naar de zorg. Het vak zit in mijn hart. De behoefte aan personeel is nu groot. Ik wil graag iets zinvols doen. Waarom niet? We moeten het uiteindelijk met z'n allen doen.' Daarnaast vertelt Marga openhartig over wat ze in deze zware periode tijdens haar werk meemaakt. 'De patiënten mogen geen bezoek ontvangen. Ik zie veel eenzaamheid. Als iemand komt te overlijden mogen maar twee familieleden afscheid nemen. Soms sterft iemand alleen. Dan zit ik daar in beschermende kleding bij. Dat maakt me verdrietig.' Tussen haar diensten door brengt Marga een bezoek aan haar oude moeder die in haar Twentse geboortedorp Lattrop woont en door de coronacrisis nauwelijks aanspraak heeft. Daarnaast neemt ze een kijkje in de plaatselijke katholieke kerk, waar ze als vierjarig meisje tijdens de kerstviering zong en feitelijk haar zangcarrière begon.



Kruispunt
Kruispunt: Brabant neemt afscheid

Special met nabestaanden, begrafenisondernemers en priesters uit de provincie met de meeste corona-slachtoffers. Een lege kerk, mensen in groot verdriet, in hun eentje worstelend met hun tranen. Dat ziet diaken Kees den Boer in deze tijden regelmatig gebeuren. Hij is broeder in de abdij van Berne in Heeswijk-Dinther en doet uitvaarten in de kapel van de abdij. 'Woorden, gebaren, muziek worden dan des te belangrijker.' We volgen nabestaanden, begrafenisondernemers en priesters in Brabant, de provincie met de meeste slachtoffers van het corona-virus. Hoe neemt Brabant afscheid, zonder omhelzingen, een arm om de schouder? Zonder avondwake, koffietafel en een uitvaart met maximaal dertig genodigden? We zijn bij de uitvaart van Simon van Steenbergen (74), die stierf door corona. Hij stond in Heeswijk-Dinther bekend als 'de Siem'. Veertig jaar kastelein, uitbater van de dorpskroeg, drijvende kracht achter de biljartvereniging, actief in het verenigingsleven. Zoon Coert: 'We konden hem niet de uitvaart geven die hij verdient maar we kijken er toch goed op terug. We hebben in de garage een condoleanceplek ingericht. Op de dag van de uitvaart stond er een erehaag buiten de kapel. We zijn overstelpt met kaarten en bloemen. Ondanks de lege kerk was het een memorabel en waardig afscheid.' Uitvaartondernemer Tom van den Berg, die de begrafenis van 'de Siem' regelde: 'Toen dit begon dacht ik, ik kan mijn vak zo niet uitoefenen. Ik had er slapeloze nachten van. Maar ik heb de knop omgezet en probeer wat ik wel kan doen, zo goed mogelijk te doen en er voor de familie te zijn.' Van den Berg verzorgde vóór de crisis twee uitvaarten per week, nu heeft hij er elke dag een, de meeste van corona-slachtoffers.



Kruispunt
Kruispunt: De Oranjes in crisistijd

Het zijn historische tijden, ook voor de koninklijke familie. Voor het eerst geen Koningsdag, hét feest waar Nederland samenkomt. De lege koninklijke agenda vult zich met werkbezoeken in de zorg. Op cruciale plaatsen, die in het oog van de storm opereren, tonen koning Willem-Alexander en koningin Máxima hun medeleven en betrokkenheid. Van ziekenhuizen in Den Bosch en Zwolle, tot de wetenschappers van het RIVM. In een zeldzame tv-toespraak roept Koning Willem-Alexander op tot saamhorigheid: 'Het coronavirus kunnen wij niet stoppen, het eenzaamheidsvirus wel'. Ontpopt hij zich hierdoor als de vader des vaderlands? En hoe deden zijn moeder Beatrix en oma Juliana dat, hoe loodsten zij het land door moeilijke tijden? Op een unieke Koningsdag gaat Kruispunt over De Oranjes in crisistijd.



Kruispunt
Kruispunt: Afscheid in Coronatijd

Kruispunt-special met nabestaanden, begrafenisondernemers en priesters uit de provincie met de meeste coronaslachtoffers. Een lege kerk, mensen in groot verdriet, in hun eentje worstelend met hun tranen. Dat ziet diaken Kees den Boer in deze tijden regelmatig gebeuren. Hij is broeder in de abdij van Berne in Heeswijk-Dinther en doet uitvaarten in de kapel van de abdij. 'Woorden, gebaren, muziek worden dan des te belangrijker.' Kruispunt volgt nabestaanden, begrafenisondernemers en priesters in Brabant, de provincie met de meeste slachtoffers van het coronavirus. Hoe neemt Brabant afscheid, zonder omhelzingen, een arm om de schouder? Zonder avondwake, koffietafel, en een uitvaart met maximaal dertig genodigden? We zijn bij de uitvaart van Simon van Steenbergen (74), die stierf door corona. Hij stond in Heeswijk-Dinther bekend als 'de Siem'. Veertig jaar kastelein, uitbater van de dorpskroeg, drijvende kracht achter de biljartvereniging, actief in het verenigingsleven. Zoon Coert: 'We konden hem niet de uitvaart geven die hij verdient, maar we kijken er toch goed op terug. We hebben in de garage een condoleanceplek ingericht. Op de dag van de uitvaart stond er een erehaag buiten de kapel. We zijn overstelpt met kaarten en bloemen. Ondanks de lege kerk was het een memorabel en waardig afscheid.' Uitvaartondernemer Tom van den Berg, die de begrafenis van 'de Siem' regelde: 'Toen dit begon dacht ik, ik kan mijn vak zo niet uitoefenen. Ik had er slapeloze nachten van. Maar ik heb de knop omgezet en probeer wat ik wel kan doen, zo goed mogelijk te doen en er voor de familie te zijn.' Van den Berg verzorgde vóór de crisis twee uitvaarten per week, nu heeft hij er elke dag een, de meeste van coronaslachtoffers.



Kruispunt
Kruispunt: Pasen op zee

Door de coronacrisis zit Chanthal Wouters (33), geestelijk verzorger bij Defensie, samen met de bemanning van het patrouilleschip Zr. Ms Groningen in quarantaine in het Caraïbisch gebied. En dat terwijl haar hele familie in Uden woont, in het hart van de corona-uitbraak. Een oom ligt in het ziekenhuis en een vriend van de familie ligt in coma op de intensive care. De situatie is pittig en Chanthal maakt zich zorgen. Haar werk als geestelijk verzorger aan boord is belangrijker dan ooit. Kruispunt volgde Chanthal toen ze in april 2019 voor het eerst voet zette op het schip van de Koninklijke Marine. Vijf maanden verbleef ze er toen, samen met de bemanning. Chanthal heeft geen militaire taak, maar zorgt voor 'de mens achter de militair'. Een aantal maanden op zee, met zeventig man op een kluitje, brengt een interessante dynamiek met zich mee. Chanthal is één met de militairen, zonder er een te zijn. Ze deelt hun leven en biedt een luisterend oor. Zo probeert ze een beetje zachtheid en verdieping te brengen in de ijzeren wereld van het schip. Kruispunt volgde Chanthal tijdens de Goede week vorig jaar, en vierde met haar en de bemanning Pasen op zee. Midden in de coronacrisis hebben we opnieuw contact met haar gezocht voor een update over haar situatie en een paaswens voor dit roerige jaar 2020.



Kruispunt
Kruispunt: De inspiratie van ... Gerdi Verbeet

Kruispunt gaat elke eerste uitzending van de maand met een inspirerende gast op zoek naar de zin van het leven. Dit keer is dat Gerdi Verbeet (1951), voorzitter van het Comité 4 en 5 mei. Volgende maand zou de grote finale worden van het herdenkingsjaar '75 jaar vrijheid', maar door de coronacrisis gaat deze meimaand er heel anders uitzien dan gepland. Verbeet geeft de laatste stand van zaken en vertelt hoe zij deze tijden beleeft. Verbeet geeft Kruispunt een inkijkje in haar leven. Haar drukke agenda voert haar op één dag naar de finale van de gedichtenwedstrijd voor scholieren Dichter bij 4 mei, naar het PVDA-congres ('mijn tweede familie') en de verjaardag van een van haar kleinkinderen. We praten met haar in haar huis in Amsterdam en wandelen met haar en haar man Wim Meijer en hond Tipper in de bossen bij Garderen. 'Levensreddende wandelingen', heeft ze die uitstapjes vaak genoemd, vooral in haar drukke bestaan als Kamervoorzitter (2006-2012). Haar inspiratie haalt Verbeet uit haar familiegeschiedenis. Haar oma en opa waren sociaaldemocraten in hart en nieren. Haar moeder stimuleerde haar ondernemingszin. 'Hou het stuur van je leven zelf in handen, dat heb ik van mijn moeder geleerd.'



Kruispunt
Kruispunt: Zorgen voor Noud en Rachel in tijden van corona

De coronacrisis heeft ook veel gevolgen voor meervoudig gehandicapte, zorgintensieve kinderen en hun ouders. Veel dagopvang is gesloten, waardoor de zorg echt 24/7 op ouders neerkomt. Kinderhospice Binnenveld in Barneveld blijft gelukkig open en daar kunnen kinderen als Noud en Rachel nog steeds enkele dagen per week terecht, ook in deze tijden van corona. De ouders mogen alleen niet meer mee naar binnen, ze moeten hun kinderen bij de deur afleveren. Kruispunt volgde de ouders van de meervoudig gehandicapte Noud en Rachel. De zorg voor hen is zeer intensief, 24/7. En dat terwijl zowel de ouders van Noud als die van Rachel meerdere kinderen hebben. Om ook hen aandacht te kunnen geven en om even op adem te komen, brengen ze Noud en Rachel een paar dagen per week naar het Kinderhospice Binnenveld.



Kruispunt
Kruispunt: Rozen voor de zorg

Met kweker John Meijer uit het Westland brengen we een bloemengroet aan het medisch personeel in Nederland. Het familiebedrijf is al jaren hoofdleverancier van Nederlandse rozen voor de Paasviering op het Pietersplein in Rome. Nu er geen bloemen naar Rome gaan wil Meijer zijn rozen aan artsen en verpleegkundigen geven. 'Een positief signaal in deze crisis, als dank voor hun enorme inzet.'



Kruispunt
Kruispunt: In quarantaine

Actuele uitzending over de impact van quarantaine in tijden van corona. Wat doet gedwongen afzondering met mensen? Frappant dat het woord 'quarantaine' juist in deze weken zo actueel is: het verwijst naar het kerkelijke gebruik om veertig ('quaranta') dagen voorafgaande aan Pasen te vasten.



Kruispunt
Kruispunt: De onderduikkinderen van Friesland

Bert Barend (77) en Elli Slier (86) zijn twee van de honderden kinderen die in de kleine dorpjes in Friesland tijdens de oorlog onderdak kregen. Zij gaan terug naar Friesland, naar de plek waar zij met hun onderduikouders woonden. Tijdens de oorlog voelde Bert zich vrij en veilig in de kleine gemeenschap van het Friese dorp Oudega. De band met Friesland en de familie die hem redde zijn Bert ook na de oorlog heel dierbaar gebleven. Elke vakantie was Bert bij heit en mem; Jelle en Jeltje de Vries voelden als zijn tweede ouders. Bert, maar ook zijn broer, journalist Frits Barend, heeft uit dankbaarheid zijn kinderen vernoemd naar Jelle en Jeltje. Veel onderduikkinderen hebben de banden met de onderduikfamilies nooit verbroken. Voor Elli liep het anders. Haar ouders hebben de oorlog niet overleefd, waardoor ze uiteindelijk werd geadopteerd door haar pleegouders. Dat betekende wel dat ze ver weg van haar broer en zus bleef wonen, maar dat wilde Elli liever dan weer weggehaald worden bij haar nieuwe ouders. Een eerbetoon aan de onderduikkinderen en de tijdelijke ouders die deze kinderen hebben gered. Elli, Bert en Frits vertellen over de Friese gastvrijheid, de angst om verlaten te worden en hun dankbaarheid voor hun onderduikouders. Vanaf half maart staat heel Friesland in het teken van de onderduikkinderen van Friesland. Er is een tentoonstelling in Leeuwarden, er komt in april een theaterstuk en in mei zijn er twee grote bijeenkomsten om samen met de Friese bevolking de oorlog te herdenken en de bevrijding te vieren.



Kruispunt
Kruispunt: De Inspiratie van .... Sander de Kramer

Waar gaat het om in het leven? Hoe word je gelukkig? Het zijn vragen waar we te weinig bij stil staan, gedreven als we worden door de waan van de dag, altijd op weg naar een volgende afspraak. Kruispunt gaat met een inspirerende gast op zoek naar de zin van het bestaan. Dit keer is dat Sander de Kramer (1973). Volgende maand krijgt hij de Four Freedoms Award, een grote, internationale prijs die eerder werd uitgereikt aan mensen als Nelson Mandela, de Dalai Lama en voormalig VN-secretaris-generaal Kofi Annan. Hij krijgt de prijs onder andere voor zijn baanbrekende werk in het Afrikaanse land Sierra Leone, waar hij met zijn Sunday-Stichting honderdduizenden kinderen een beter leven bezorgt. Sander werd door de inwoners tot 'chief' benoemd, een soort burgemeesterstitel voor het leven. Al bijna veertig keer reisde hij naar het land (dat bekend staat als een van de ellendigste plekken op aarde), waar hij een eigen lemen hut heeft om in te wonen. Gevraagd naar zijn 'levenslessen', zegt De Kramer: 'Dat je overal, hoe groot de modderput ook is, mooie, inspirerende mensen tegenkomt die bereid zijn hun leven op het spel te zetten om de wereld beter te maken.' Hij maakt korte metten met 'de gloeiende plaat'-gedachte. 'Dat hoor je vaak, het is 'een druppel op een gloeiende plaat'. Je kunt je achter de gedachte verschuilen om niet in actie te hoeven komen, maar voor de mensen daar is het géén druppel, het is hun leven. En elk leven dat je beter kan maken is de moeite waard.' In 2013 kwam Sander de Kramer zichzelf tegen. Ook zijn bevlogenheid, gedrevenheid en energie bleek een grens te kennen. Hij kreeg last van evenwichtsstoornissen en tinnitus, een harde piep in zijn oren. Dat had zo'n impact op zijn leven dat hij heeft overwogen eruit te stappen. De evenwichtsstoornissen verdwenen, maar de piep is gebleven. Sander heeft een manier gevonden om ermee te leven. Levenslessen van een 'wandelende prozacpil', oftewel de rasoptimist Sander de Kramer.



Kruispunt
Kruispunt: Wonderen bestaan?!

Een onverklaarbare gebeurtenis, een spontane genezing, een teken van een overledene of zelfs een engel zien: Kruispunt staat in het teken van wonderen. Dit naar aanleiding van een groot onderzoek dat KRO-NCRV met Museum Catharijneconvent over dit onderwerp liet uitvoeren. Hoeveel Nederlanders geloven er in wonderlijke gebeurtenissen? Zijn vrouwen er gevoeliger voor dan mannen? Geloven katholieken meer in wonderen dan protestanten of moslims? Deze vragen worden beantwoord en mensen vertellen over de onverklaarbare gebeurtenis die ze hebben meegemaakt en de invloed die het wonder op hun leven heeft gehad.



Kruispunt
Kruispunt: Hoe kon ik zo stom zijn? Opgelicht door babbelaars

Een kwart van de senioren heeft ermee te maken gehad: babbeltrucs. Dat bleek eind 2019 uit onderzoek van de ouderenbond KBO-PCOB. Ruim een vijfde werd daadwerkelijk opgelicht. Kruispunt duikt in de wereld van babbeltrucs met slachtoffers en deskundigen. Jan (81) werd opgelicht via WhatsApp. Hij dacht dat hij 2500 euro overmaakte aan zijn zoon, maar uiteindelijk bleek hij te zijn opgelicht. An Pieterse (77) werd opgelicht door een echtpaar met een zielig verhaal. 'Het ging zo geraffineerd, de tranen liepen over zijn wangen.' Ze is voorzichtig geworden. De man die bij haar aanbelde met het verhaal dat zijn opa het huis waarin ze woonde gebouwd had, liet ze niet binnen. En de man die kwam vragen of hij geld kon lenen omdat hij zichzelf had buitengesloten en zijn bankpas binnen lag, wees ze resoluut de deur. Een high impact crime, noemt politie-expert Sybren van der Velden de babbeltruc. 'Net als bij inbraak is de psychologische impact op slachtoffers heel groot. De daders zijn in hun privéruimte geweest, de plek waar ze dachten veilig te zijn.' Ouderenbonden en veiligheidstrainers doen er alles aan om ouderen weerbaar te maken en alert te maken op vlotpratende oplichters. Ouderenpsycholoog en -trainer André van Lijenhorst (71): 'Niemand binnenlaten en altijd de kierstandhouder gebruiken -de gebruikelijke tips- is niet de essentie van weerbaarheid. Het gaat erom dat je de psychologie van de babbelaar doorziet. Maar ouderen zijn behulpzaam opgevoed: help je naaste, ga uit van het goede in de mens. Door een training kunnen ouderen kracht krijgen, waardoor ze zekerheid en zelfvertrouwen uitstralen.' Zelf doet hij aan kickboksen om fysiek en metaal weerbaar te blijven. 'Het is meer dan een toneelstukje, het gaat om zelfbeeld. Ouderen moeten af van het label 'kwetsbaar'. Vul de deuropening, houd je rug recht en dien een babbelaar van repliek. De deur potdicht houden vergroot alleen maar de eenzaamheid, het wantrouwen en het isolement.'



Kruispunt
Kruispunt: Tot de dood ons scheidt: trouwen op het sterfbed

Weten dat je niet lang meer te leven hebt en toch nog de liefde voor je partner willen vastleggen. Trouwen voor de dood het leven scheidt, soms is het zelfs de allerlaatste wens. Marjolein (50) en Edward (51) kennen elkaar drie jaar, wanneer Edward plotseling heel ziek wordt. Hij blijkt een hersentumor te hebben en is niet te genezen. Trouwplannen waren er al, maar nu moet de bruiloft op stel en sprong worden geregeld. Ze krijgen gelukkig hulp van de Stichting Make-A-WeddingWish. Kruispunt is ook aanwezig bij de bruiloft en het wordt een dag waarop beiden volmondig ja tegen elkaar zeggen. Edward: 'Met trouwen zeg je dat je voor elkaar kiest, ik wil de rest van mijn leven met jou delen. En hoe lang dat leven is, doet er eigenlijk niet toe.' Marjolein: 'Ik hoor bij hem, ook als hij er straks niet meer is.' Soms wordt een huwelijk heel last minute voltrokken. Rienke (33) verliest acht jaar geleden haar man André. Ze zijn dan net een maand getrouwd. De trouwdag is beladen, want André is op dat moment al heel erg ziek. Rienke: 'Het was eigenlijk gewoon beroerd. Je wil zo graag in de ogen van de man van wie je houdt zien: ik verlang naar jou. Dat is het mooiste van trouwen. Maar hij wilde en kon niet meer verlangen, want hij had al afscheid genomen.' Toch heeft Rienke geen spijt van haar huwelijk. 'Het omhelst me nu aan alle kanten.'



Kruispunt
Kruispunt: Ouder achter de tralies

Je vader of moeder langdurig opgesloten in de gevangenis, een nachtmerrie voor elk kind. Voor Jochien (40), Terry (26) en Beau (15) de harde werkelijkheid. In Kruispunt de openhartige verhalen van deze beschadigde, maar ook veerkrachtige kinderen van (ex-)gedetineerden. Jochien zag haar vader meer in de gevangenis dan thuis. Bijna haar hele leven heeft hij achter de tralies gezeten. Elke maand ging ze, samen met haar moeder, naar haar vader. De ene keer in Vught, dan weer in Nieuwegein, ze reisde veel gevangenissen af: 'Ik zag hem niet vaak, maar ik heb altijd gevoeld dat ik speciaal voor hem ben.' Toch is Jochien ook zwaarteleurgesteld dat ze geen normale jeugd heeft gehad. 'Hij is nu drie jaar vrij en licht aan het dementeren, daarom koester ik elk moment dat we samen zijn.' De afwezigheid van een vader of moeder die in de gevangenis zit, beschadigt de ouder-kindrelatie. Elkaar regelmatig zien in een prettige omgeving is dan belangrijk. Gelukkig is hier in de loop van de jaren steeds meer aandacht voor. Terry: 'Jarenlang zweeg ik angstvallig over het gemis van mijn vader, bang voor stigmatisering, maar nu geef ik lezingen aan personeel uit de gevangenis, maar ook in het land. Door mijn ervaringen te delen hoop ik dat er meer inzicht en begrip komt voor kinderen zoals ik.' Als kind horen dat je moeder lange tijd niet meer thuis komt, doet pijn. Beau werd er vijf jaar geleden mee geconfronteerd. Als hij daaraan terugdenkt moet hij wel een traantje wegpinken. 'Ik mis mijn moeder. Ik zou graag weer lekker met haar op de bank zitten en samen wat lekkers eten. Maar dat kan voorlopig niet. Daarom probeer ik er zo positief mogelijk mee om te gaan en als we dan bij elkaar zijn te genieten.'



Kruispunt
Kruispunt: Het is mooi geweest. Visies op een voltooid leven

De vader van Ella was 74. Een fitte man die graag golfde. Hij mankeerde niets, maar het vooruitzicht af te takelen boezemde hem zodanig angst in dat hij uit het leven wilde stappen voor het zover was. Voor euthanasie kwam hij niet in aanmerking. Ella: 'Zijn doodswens was serieus. We hadden het graag binnen de wet gedaan, maar dat kon niet. Ik vind dat het mogelijk zou moeten zijn.' Eind deze maand zal het voltooid-levendebat weer volop gevoerd worden. Er verschijnt een onderzoek dat het kabinet hierover liet uitvoeren en dat onder meer moet uitwijzen hoeveel 55-plussers een doodswens hebben en waarom zij hun leven voltooid achten. D66 komt daarna met een voorstel voor een voltooid-levenwet. We staan stil bij dit complexe onderwerp en praten met nabestaanden, artsen en onderzoeker Paul Schnabel over voltooid leven. Schnabel presenteerde in 2016 het onderzoek van zijn 'commissie van wijzen' aan toenmalig minister Schippers (VWS) en Van der Steur (Justitie en Veiligheid). De commissie adviseerde tegen een nieuwe wet Voltooid Leven. De huidige euthanasiewet, zo zei Schnabel, biedt genoeg ruimte voor de meeste mensen die dood willen; de groep die 'klaar met leven' is, zonder dat ze verder ook maar iets mankeert, zou maar uiterst klein zijn. Vier jaar na dato kijkt Schnabel hoofdschuddend toe als zijn partij zo meteen tóch een initiatiefwet Voltooid Leven indient. Ook twee huisartsen vertellen over hun bedenkingen tegen een dergelijke wet. Jeanette van Andel: 'Ik zou als arts nooit een gezond mens kunnen doden. Het gaat vaak over de autonomie van de patiënt, maar hoe zit het met de autonomie van de dokter?' En de vader van Ella? Samen met Ella en haar zus zocht en vond hij een medicijn uit het buitenland, waarmee hij, in bijzijn van zijn dochters, zelf een eind aan zijn leven maakte. Ella blikt terug op een sterfbed vol stress (zou het medicijn werken? Wat als het mislukt?) en pleit voor medische begeleiding voor mensen als haar vader.



Kruispunt
Kruispunt: Zuster Leona

Als ze een zware dag had, dan maakte de muziek van André Rieu zuster Leona uit Maastricht weer blij. Ze was niet alleen zijn grootste fan, maar ook zijn oudste fan. Op verzoek van vele trouwe kijkers herhalen we de laatste uitzending die Kruispunt met haar maakte. Blijmoedig oefende ze nog even haar passen om ook dit jaar weer met André Rieu een walsje te dansen op het Vrijthof. Zuster Leona, een leven in dienst van haar medemens en haar schepper. In december overleed ze op 105-jarige leeftijd.



Kruispunt
Kruispunt: Viervoeters in de zorg

Labradoodles en robothonden en -katten die troost en gezelschap bieden blijken in verpleeghuizen een schot in de roos. Ze worden steeds vaker geïntegreerd in de zorg voor mensen met dementie. We zien wat het effect is van deze viervoeters op de ouderen, hun familie en zorgverleners. De vader van Linda Trakzel lijdt aan dementie en geniet elke dag van 'zijn' robothond. Vanaf het eerste moment dat hij kennismaakte met de hond klaarde hij op. Linda: 'Mijn vader heeft altijd een hondje gehad, maar dat ging niet meer toen hij op deze afdeling kwam. Dat was heel verdrietig om te zien, maar door de elektronische hond heeft hij zijn maatje terug en ik mijn vader! De hond reageert op knuffels door te bewegen en te blaffen, dat vindt mijn vader geweldig.' Prof. dr. Marie-Jose Enders deed jaren onderzoek naar de mens-dierrelatie en onderschrijft dit. Toch blijft ze wel kritisch en kijkt ze genuanceerd naar projecten met dieren. 'Zo kunnen ouderen met dementie de controle over hun spieren kwijtraken en heel hard gaan knijpen. Dat is voor de dieren gevaarlijk en maakt hen ongeschikt. Daarvoor zijn robotkatten en -honden een goede oplossing. Ook dat werkt goed'. Door levende dieren worden mensen wel actiever, vertelt Enders. 'De labradoodles die door Stichting Blijf in verpleeghuizen worden ingezet zijn een goed voorbeeld. De dieren worden gedegen opgeleid, net als de geselecteerde zorgprofessionals.' Zo is verpleger Twan gekoppeld aan de nu negen maanden oude hond Rietje. Twan: 'Ik merkte al snel resultaat met Rietje. We hebben bijvoorbeeld cliënten die maar moeilijk in beweging te krijgen zijn, maar door haar enthousiasme gebeurt het wel. Zonder de hond was dat zeker niet gebeurd!' Ontroerende beelden van dementerende ouderen die gelukkiger worden door de onvoorwaardelijke liefde van een dier.



Kruispunt
Kruispunt: Na de schipbreuk

Vijf jaar geleden overleefden zij ternauwernood een schipbreuk in Indonesië. Veertig uur lang liggen Jan en Alie van Ommen in een woeste zee, vastgeklampt aan een reddingssloepje. Veertig uur lang kijken ze de dood in de ogen. Zo schommelen ze tussen leven en dood, als onder een prachtige sterrenhemel op de tweede nacht in het water, hun 37e trouwdag wordt ingeluid. Zou het hun laatste zijn? Ze denken aan hun kinderen, aan de kleinkinderen die ze nog niet hebben en misschien nooit zullen kennen. Het einde lijkt onvermijdelijk, maar tegen alle verwachtingen in worden ze gered. Ze vertellen hoe deze ingrijpende ervaring hun leven voorgoed heeft veranderd. Ze kijken terug op de angstigste dagen van hun leven, waarin ze losraken van de wereld, los van de tijd. 'Ik ben vergeten wie ik ben', schrijft Jan in zijn boek 'Zeetijd', dat onlangs werd gepubliceerd: 'De uren verstreken, zonder dat de tijd vooruitkwam (...) Binnenin mij groeide de leegte, tot zij groter was dan ikzelf, door mijn huid heen naar buiten, een allesverslindende zekerheid dat wij daar van de wereld zouden verdwijnen, ik, mijn lief en de anderen.' En als alles verloren lijkt komt er spontaan een gebed in hem op: 'God, haal ons hieruit, als je bestaat. Als we hieruit komen, besta je. Zorg dat je bestaat.'



Kruispunt
Kruispunt

'De zin van het bestaan is te vinden in de ogen van de hulpvragende ander', aldus psychiater Dirk de Wachter. 'De lastigheid is in het leven af en toe daar, dat is niet te vermijden. Maar als we dan samenzijn met een geliefde, die ons kan bijstaan en die wij kunnen bijstaan, dan is dat ook mooi. De mooiste liefdevolheid tussen mensen toont zich in lastige dagen.' Een opmerkelijke boodschap in deze tijd waarin perfectie en autonomie de norm zijn en tegelijkertijd eenzaamheid hoogtij viert. De Vlaming stelt daar tegenover dat liefde en verbondenheid juist bij tegenslag en tekort ontstaan. Hij zet vraagtekens bij de tendens dat, zeker op social media, alles altijd maar 'leuk' moet zijn en trekt met die boodschap bomvolle zalen. De Wachter is behalve psychiater en universitair docent ook schrijver van verschillende goed lopende boeken, zoals Borderline Times. In Vlaanderen is hij een ware volksheld en ook in Nederland rijst zijn ster. Dit jaar sprak hij over het thema 'geluk' in de Jacobikerk in Utrecht. Het leidde tot de ongewone aanblik van een stampvolle kerk, met veel jongeren in het publiek. Zij luisterden gretig naar deze man die ondanks hemzelf weleens wordt aangeduid als 'de profeet van de lastigheid'. Kruispunt was erbij en sprak later uitgebreid met de welbespraakte Vlaming bij hem thuis in Antwerpen. De Wachter signaleert in onze maatschappij een onwil om verdriet en problemen als normale verschijnselen onder ogen te zien. Hij pleit ervoor elkaar meer tot steun te zijn en alledaagse ongelukkigheid niet langer onder te brengen bij de therapeut. 'Verdriet is geen psychiatrische afwijking.' De populaire psychiater waarschuwt voor de oppervlakkigheid van de huidige beeldcultuur. 'We moeten opletten dat we de taal niet zouden verwaarlozen en alleen nog beeld zouden zijn. Verdriet heeft woorden nodig, heeft vertelling nodig, heeft erkenning nodig, in een wezenlijke ontmoeting waarin geluisterd kan worden, niet alleen door een smiley die huilt of lacht.'



Kruispunt
Kruispunt: Het jaar van de boer

Voor de boeren was 2019 een bewogen en hectisch jaar. In oktober trokken ze massaal op hun trekkers naar het Malieveld in Den Haag om te protesteren tegen de voorgenomen stikstofmaatregelen. Ook bij verschillende provinciehuizen lieten ze hun stem horen. Maar wat heeft dit allemaal teweeggebracht op het erf? Kruispunt blikt met jonge boeren terug op de roerige periode en vraagt hen hoe het is om nu boer te zijn en hoe ze de toekomst zien van hun bedrijf, dat vaak al generaties lang in de familie is.



Kruispunt
Kruispunt: Hoogmade op weg naar Kerst

Wie doet er mee met het kerstspel? Een week voor de vernietigende brand die de kerk van het Zuid-Hollandse Hoogmade grotendeels in de as legde, leek Kerst nog ver weg en was deze oproep op de site van de Clara en Franciscus-parochie 'business as usual'. Maar op 4 november werd alles anders. We laten zien hoe het dorp zich opmaakt voor Kerstmis zonder die vertrouwde plek: de Onze Lieve Vrouwe Geboortekerk. Rond half vier gebeurde het, op die vierde november: de kenmerkende groen-koperen torenspits breekt af en de vlammen slaan uit de toren. Dorpsbewoners staan er huilend naar te kijken. Daar gaat hun kerk, het hart van hun dorp. De plek waar bijna negentig jaar getrouwd en gerouwd werd, kinderen gedoopt werden en ter communie zijn gegaan. Waar het dorp samenkwam om te vieren en te bidden. Eerder op de dag haalde voormalig langebaanschaatser Mark Tuitert zijn kinderen op van de nabijgelegen school. Hij zegt: 'Die toren moet terug. Want de kerk was de verbindende factor in het dorp.' Zelf is hij er getrouwd en zijn kinderen zijn er gedoopt. Riet Nieuwenhuizen woont aan de rand van het dorp. Ze is 78 jaar oud, boerin en bijna een leven lang als vrijwilliger betrokken bij de kerk. Drie weken na de brand is ze nauwelijks bekomen van de schok. 'Ik dacht: hoe heeft Onze Lieve Heer dit kunnen laten gebeuren? Was mijn huis maar in de fik gegaan. Je kerk, waar je je hele ziel en zaligheid in hebt gelegd, die in vlammen opgaat. Zo triest. En Kerst? Het zal nooit meer hetzelfde zijn.'



Kruispunt
Kruispunt: Moederziel alleen

Lang verzwegen verhalen van ongehuwde moeders die in de jaren 50 tot en met 80 afstand deden van hun kind. Ze komen nu in groten getale naar buiten bij het Meldpunt Afstand en Adoptie. In nog geen drie maanden tijd vertelden meer dan driehonderd moeders, kinderen en hulpverleners hun verhaal en er komen nog elke dag verhalen bij. Het is overduidelijk dat veel moeders zich gedwongen voelden hun kind af te staan. Door hun familie, door de instanties, door meneer de pastoor. De kerk vond officieel dat moeder en kind bij elkaar dienden te blijven. Ook al was een ongehuwde moeder een zondares, het moederschap zou haar weer op het rechte pad kunnen brengen. In de praktijk werkten priesters en nonnen wel mee aan de afstandspraktijk van die tijd, maar het waren vooruitstrevende psychiaters die na de Tweede Wereldoorlog propageerden dat kinderen in alle gevallen beter af waren bij een adoptiegezin. Het is moeilijk meer voor te stellen hoe er nog maar een generatie geleden naar 'de problematiek van de ongehuwde moeder' werd gekeken en hoe deze kwestie werd aangepakt. Met als gevolg levenslange littekens bij moeders, kinderen die op zoek gaan naar hun moeder en verloren tijd die nooit meer kan worden ingehaald. Een moeder, een kind, een historica en een adoptiedeskundige over tijdgeest en misstanden.



Kruispunt
Kruispunt: Zorg in Spaanse handen

Het is een landelijk probleem: in de zorg is het bijna onmogelijk om voldoende personeel te vinden. Zo ook bij Tragel in Clinge, gemeente Hulst (Zeeuws-Vlaanderen). Hier hebben mensen met een verstandelijke beperking dagelijks begeleiding en zorg nodig, maar er zijn structureel te weinig medewerkers om die zorg te geven. Tragel werft sinds kort verzorgenden in de Spaanse stad Valencia om in Clinge te komen wonen en werken. Er blijkt veel belangstelling, omdat de werkloosheid in Spanje hoog is. De jonge mensen die worden geselecteerd hebben hun diploma al op zak en komen na een intensieve cursus Nederlands naar zorgcentrum Tragel voor een nieuwe toekomst in Nederland. Begin september arriveerden de eerste acht Spaanse dames. Kruispunt volgt het wel en wee van deze nieuwe gastarbeiders vanaf hun feestelijke ontvangst in Clinge. Met welke verwachtingen komen ze naar Nederland en hoe reageren de cliënten op hun nieuwe Spaanse verzorgers? En hoe bevalt het leven in een dorp met nog geen 2500 inwoners in het Zeeuws-Vlaamse land?